Locatie: Antonius Deusinglaan 1 (Anda Kerkhoven Centre)
Titel: Ergens is het ooit begonnen (voor Anda Kerkhoven)
Dichter: Lilian Zielstra
Ontwerp en vormgeving: Hutting
Gerealiseerd: 2025

Ergens is het ooit begonnen (voor Anda Kerkhoven)

Er zijn diegenen die door de wereld dwalen en zich verbazen
over wat groeit, wat leeft. Een kloppende ader in een kwetsbare hals,
fluwelen vacht op de buik van een dier, het lichaam als weerloos geheel.

Een volledig stelsel van leven, een heel systeem van bloed en driften,
je ademt steeds maar uit en in en wordt door haar gezien, in haar vingers
houdt ze het tegengestelde van geweld – het zachte, het zachte.

Zij, dochter van een jager, weigert nog langer vlees te eten.
Weigert in levende wezens te snijden. Denkt na, stelt vragen,
ook, juist, wanneer de soldaten marcheren. Later, een cel.

Zij, arts, verzorgt haar medegevangenen, spreekt ze moed in,
zingt verboden liedjes. Er is geen raam. Ten slotte een jeep,
een bos aan de rand van de stad en vogels die opvliegen.

Er zijn diegenen die nee zeggen wanneer het onmogelijk lijkt,
in elk groot en klein organisme een kloppend hart voelen,
denken aan nest, ei, wieg, dons. Ergens is het ooit begonnen.

Dochter, arts, pacifist. Een kloppende ader in een kwetsbare hals.
Een zacht hart behouden wanneer dat bijna onmogelijk lijkt.
Nadenken, vragen stellen, als weerstand stiekem zingen.

Lilian Zielstra

Toelichting:

De Groningse verzetsstrijdster en medicijnenstudente Anda Kerkhoven (1919-1945) is een van de meest tot de verbeelding sprekende studenten uit de geschiedenis van de RUG, door haar leven en haar idealen, maar ook door de manier waarop ze daarvoor opkwam. Ze werd gedreven door haar liefde voor de natuur en doorleefd pacifisme. Zo stond Kerkhoven op een vrijstelling voor vivisectie tijdens haar medicijnenstudie, waardoor ze van Batavia naar Groningen kwam. Zij sloot zich onder andere aan bij de Sociaal Democratische Studentenclub en schreef activistische stukken voor studentenblad Der Clercke Cronike. Tijdens de oorlog ging Kerkhoven bij het verzet, waar zij onder andere zorgde voor distributie van bonkaarten en identiteitspapieren. In december 1944 werd zij opgepakt en op 19 maart 1945 gefusilleerd in de bossen tussen Haren en Glimmen.

Meer weten over Anda? Lees het boek ‘Anda Kerkhoven – Een student in het Gronings verzet‘ van Jesper Westra.

Lilian Zielstra (1991) is dichter en schrijver.